In de komende vastentijd, van donderdag 7 maart tot en met Goede Vrijdag 19 april 2019, zijn in de Domkerk in Utrecht zogenoemde ‘hongerdoeken’ te zien, een eeuwenoude kunstvorm met grote zeggingskracht. Op de moderne hongerdoeken houden kunstenaars uit de hele wereld de toeschouwer een spiegel voor: hoe staan wij in deze wereld? Hoe solidair zijn wij met anderen? Hun soms confronterende kunst draagt bij aan hoop op verandering ten goede!

Het gebruik van hongerdoeken stamt uit de Middeleeuwen. Tijdens de vastentijd (veertig dagen voor Pasen) hingen doeken in de kerken om het altaar aan het zicht te onttrekken. Op de doeken stonden Bijbelverhalen afgebeeld. Vanwege de vastentijd en het daarmee gepaard gaande hongergevoel, werden ze ‘hongerdoeken’ genoemd.

De Duitse missieorganisatie Misereor heeft de oude traditie van de hongerdoeken nieuw leven ingeblazen: moderne kunstenaars maken geëngageerde hongerdoeken, waarin ze hedendaagse vragen opwerpen en de toeschouwer vragen stelling te nemen. Tot de schilders van de moderne hongerdoeken behoren gerenommeerde kunstenaars als de Indiase Jyoti Sahi, de Argentijnse Nobelprijswinnaar Adolfo Pérez Esquivel, maar ook bewoners van het Peruaanse dorp Santiago de Pupuja en vanwege drugssmokkel geïnterneerde Latijns-Amerikaanse vrouwen. De katholieke ontwikkelingsorganisatie Vastenactie brengt in Nederland de hongerdoeken onder de aandacht.

afbeelding: De MISEREOR-Hongerdoek ‘Wie viele Brote habt ihr?’ van Ejti Stih ©MISEREOR