Het Bijbelboek Exodus is het ‘grote verhaal’ van de hoop. Een groep machteloze slaven wordt bevrijd door de allerhoogste macht. Exodus gaat over de geboorte van een volk, dat een grondwet nodig heeft en die vindt in een verbond met God. Alleen met principes als rechtvaardigheid, vrijheid, rechtspraak, de heiligheid van het leven en menselijke waardigheid kan een volk in vrijheid samenleven.

Nooit eerder of later heeft men een dieper inzicht gehad in de vrijheid. Het is niet moeilijk, zei Mozes, om vrijheid te verwerven, maar haar behouden is het werk van honderden generaties. Vergeet het en je verliest het. Wat de Tora leert, is dat vrijheid niet wordt veroverd op een slagveld, in de politieke arena of in gerechtshoven. Vrijheid heeft drie instituties nodig: ouderschap, onderwijs en herinnering. Je moet je kinderen vertellen over de slavernij en de lange reis naar de vrijheid. Ze moeten weten hoe onderdrukking voelt als je wilt dat ze er elke generatie opnieuw tegen vechten. Zo werden de joden een volk met een passie voor onderwijs, een volk waarvan de burchten scholen waren en de helden leraren.

Exodus is een zelfstandig te lezen deel van de vijfdelige serie ‘Verbond en dialoog. Joodse uitleg bij de Tora’, een wereldwijd standaardwerk, waarin Sacks de essentie van het jodendom en de Tora uitlegt.

Jonathan Sacks – Exodus, boek van de bevrijding. Verbond en dialoog (2), joodse lezing van de Tora . Skandalon Uitgeverij B.V., 2019. Vertaling: Karl van Klaveren. 320 blz. € 29,95

Ondermeer verkrijgbaar in de Domshop, in de Domkerk.